blog

Groot rechtvaardigheidsgevoel bij ADHD

Wanneer ik tijdens de intake in gesprek ben met ouders over het functioneren van hun kind met ADHD op diverse terreinen, komt het voor mij nog altijd verassende moment waarop ouders op een gegeven moment zeggen ‘O ja… ik weet niet of het er ook mee te maken heeft… maar hij/zij heeft ook nog een groot rechtvaardigheidsgevoel!’. ‘Daar hebben we hem weer!’ denk ik vervolgens…

Het rechtvaardigheidsgevoel bij kinderen, jeugdigen én volwassenen met ADHD is om over naar huis te spreken. Groot!  Ze reageren vaak heftig emotioneel bij situaties die in hun ogen niet rechtvaardig zijn. Denk bijvoorbeeld aan onrechtmatig beschuldigd worden, vals spelen van leeftijdsgenoten, oneerlijkheid, etc. Een dergelijke situatie kan resulteren in heftige emotionele reacties en eventueel defensief reageren, waarbij het niet meer uitmaakt wie hier getuige van is. Overigens geldt dit ook voor situaties waar degene met ADHD niet direct betrokken bij is. Meerdere malen heb ik verhalen gehoord over jonge kinderen die op een groep oudere kinderen afstappen omdat die een ander onrechtvaardig behandelen. Volwassenen met ADHD heb ik regelmatig horen verzuchten ‘ik kan me dan niet inhouden om me ermee te bemoeien, het is zo onrechtvaardig!’ Maar natuurlijk ben ik degene die vervolgens een probleem heb…’ Want zo is het dan wel weer… Door de heftige reactie wordt de goede bedoeling er achter niet altijd gesignaleerd door de omgeving, helaas…

Voor mij blijft het nog wat onduidelijk waarom er bij ADHD sprake is van een groot rechtvaardigheidsgevoel. Een mogelijke hypothese is de volgende: kinderen, jeugdigen en volwassenen met ADHD ervaren zelf frequenter onrecht gezien hun eigen onmacht door de omgeving veelal gedefinieerd wordt als onwil, waarop vaak veroordeling en kritiek volgt. Dit brengt gevoelens van machteloosheid en onrechtvaardigheid met zich mee. Dit soort negatieve eigen ervaringen brengt een begrip voor anderen die onrecht ervaren, wat in combinatie met de impulsiviteit bij ADHD maakt dat er heftig gereageerd wordt.

Wat mij betreft absoluut één van de positieve kanten van ADHD!